آثار و پيامدهاي فردي و اجتماعي غرور
در ميان صفات رذيله شايد كمتر صفتي به اندازه غرور زيان آور و مرگبار باشد. پيامدهاي غرور تمام زندگي انسان را تحت تأثير خود قرار ميدهد و دنيا و آخرت را تباه ميكند. از ميان آثار زيانبار غرور به امور زير ميتوان اشاره كرد:
1. غرور، حجاب ضخيمي بر عقل و فهم انسان ميافكند و او را از درك حقايق بازميدارد و اجازه نميدهد خود و ديگران را آنچنان كه هست و هستند بشناسد و حوادث اجتماعي را درست ارزيابي كرده در برابر آنها موضع صحيح بگيرد.
2. غرور، مايه شكست در زندگي و سبب عقب افتادگي است، يك لشكر مغرور به سادگي جنگ را ميبازد، يك سياستمدار مغرور به آساني زمين ميخورد، يك محصّل مغرور در امتحانات رفوزه ميشود، يك ورزشكار مغرور بازي را به حريف ميبازد و بالاخره يك مسلمان مغرور خود را گرفتار قهر و غضب الهي ميسازد. تعبير به«قاتلات الغرور»در روايات اسلامي ممكن است اشاره به همين معني باشد.
3. غرور، تكامل انسان را متوقّف ميسازد، بلكه مايه انحطاط و عقبگرد او ميشود؛ زيرا هنگامي كه انسان مغرور ميشود نقايص خود را نميبيند و كسي كه احساس نقصان نكند به دنبال كمال نميرود.
4. غرور، سبب فساد و تباهي عمل ميشود؛ زيرا در انجام آن دقّتي به خرج نميدهد و همين، كار او را خراب ميكند، يك جرّاح مغرور ممكن است بيمار خود را در كام مرگ فرو برد و يا حدّاقل ناقص سازد، يك راننده مغرور گرفتار تصادفهاي زيانبار ميشود، همچنين يك مؤمن مغرور گرفتار ريا و عجب و ساير اموري كه عمل را فاسد ميكند ميشود.
5. غرور، مانع از عاقبتانديشي است، چنانكه در حديثي از اميرمؤمنان آمده است: «كسي كه اعتماد بر غرور و باطل كند از تفكّر در عاقبت كارها باز ميماند».
6. غرور اغلب سبب پشيماني ميشود، چرا كه انسان نميتواند ارزيابي صحيحي از خود و ديگران را داشته باشد و در محاسبات خود در حركت فردي و اجتماعي گرفتار اشتباه ميشود و همين امر او را به ندامت و پشيماني ميكشاند، در همين زمينه در حديث اميرمؤمنان عليهالسلام ميخوانيم: «دنيا خواب و خيالي بيش نيست و مغرور شدن به آن موجب پشيماني است».
7. در يك جمله ميتوان گفت: افراد مغرور در دنيا و آخرت تهيدست و بيچارهاند، چنانكه در حديثي از امام صادق عليهالسلام آمده است: «انسان مغرور در دنيا مسكين و بيچاره است و در آخرت مغبون؛ چرا كه متاع برتر را به متاع پستتر فروخته است».
آيتا... مکارم شير
1. غرور، حجاب ضخيمي بر عقل و فهم انسان ميافكند و او را از درك حقايق بازميدارد و اجازه نميدهد خود و ديگران را آنچنان كه هست و هستند بشناسد و حوادث اجتماعي را درست ارزيابي كرده در برابر آنها موضع صحيح بگيرد.
2. غرور، مايه شكست در زندگي و سبب عقب افتادگي است، يك لشكر مغرور به سادگي جنگ را ميبازد، يك سياستمدار مغرور به آساني زمين ميخورد، يك محصّل مغرور در امتحانات رفوزه ميشود، يك ورزشكار مغرور بازي را به حريف ميبازد و بالاخره يك مسلمان مغرور خود را گرفتار قهر و غضب الهي ميسازد. تعبير به«قاتلات الغرور»در روايات اسلامي ممكن است اشاره به همين معني باشد.
3. غرور، تكامل انسان را متوقّف ميسازد، بلكه مايه انحطاط و عقبگرد او ميشود؛ زيرا هنگامي كه انسان مغرور ميشود نقايص خود را نميبيند و كسي كه احساس نقصان نكند به دنبال كمال نميرود.
4. غرور، سبب فساد و تباهي عمل ميشود؛ زيرا در انجام آن دقّتي به خرج نميدهد و همين، كار او را خراب ميكند، يك جرّاح مغرور ممكن است بيمار خود را در كام مرگ فرو برد و يا حدّاقل ناقص سازد، يك راننده مغرور گرفتار تصادفهاي زيانبار ميشود، همچنين يك مؤمن مغرور گرفتار ريا و عجب و ساير اموري كه عمل را فاسد ميكند ميشود.
5. غرور، مانع از عاقبتانديشي است، چنانكه در حديثي از اميرمؤمنان آمده است: «كسي كه اعتماد بر غرور و باطل كند از تفكّر در عاقبت كارها باز ميماند».
6. غرور اغلب سبب پشيماني ميشود، چرا كه انسان نميتواند ارزيابي صحيحي از خود و ديگران را داشته باشد و در محاسبات خود در حركت فردي و اجتماعي گرفتار اشتباه ميشود و همين امر او را به ندامت و پشيماني ميكشاند، در همين زمينه در حديث اميرمؤمنان عليهالسلام ميخوانيم: «دنيا خواب و خيالي بيش نيست و مغرور شدن به آن موجب پشيماني است».
7. در يك جمله ميتوان گفت: افراد مغرور در دنيا و آخرت تهيدست و بيچارهاند، چنانكه در حديثي از امام صادق عليهالسلام آمده است: «انسان مغرور در دنيا مسكين و بيچاره است و در آخرت مغبون؛ چرا كه متاع برتر را به متاع پستتر فروخته است».
آيتا... مکارم شير
+ نوشته شده در دوشنبه پانزدهم خرداد ۱۳۹۱ ساعت توسط م.د
|