7 فناوري سازگار با محيط زيست
انرژيهايي که با جستوجوي سرنخ آنها نهايتا به سوختن نفت يا توليد گرما و گازهاي گلخانهاي ميرسيم.
از دستگاههاي تصفيه آب گرفته تا حتي سيستمهاي خنککننده هوا همگي در فرآيند کاري خود بخشي از انرژي را به صورت گرما آزاد ميکنند. به هر ترتيب گروهي ديگر از محققان هم بيکار ننشستهاند و با به کارگيري ابتکارهاي تازه در تلاشند تا از تب زمين بکاهند.
استخراج نمک
براساس برآوردهاي سازمان ملل، تا نيمه قرن بيستويکم کمبود آب قابلشرب زندگي بيش از يک ميليارد نفر از ساکنان زمين را تهديد خواهد کرد.
نمکزدايي از آب دريا يکي از فناوريهاي شناختهشده براي استحصال آب قابل شرب در مناطقي است که با کمبود آب شيرين مواجهاند. اين تکنولوژي البته به سرمايه و همچنين صرف انرژي فراواني نياز دارد.
گروهي از پژوهشگران سالهاست در تلاشند تا اين فرآيند را ارتقا دهند. آنها درصدد هستند تا با سوختهاي ارزانقيمتتر، امکان تبخير آب را فراهم آورند و از سوي ديگر با استفاده از صافيهاي ميکروسکوپي بازده اين تکنولوژي پرهزينه را بالا ببرند.
نيروي هيدروژن
سوخت هيدروژني به عنوان يک منبع انرژي بدون آلودگي جايگزين منحصر به فرد براي سوختهاي فسيلي است.
ماده حاصل از سوختن سلولهاي هيدروژني، چيزي نيست جز آب! با وجود اين به دست آوردن هيدروژن کار سادهاي نيست. معمولا الکل يا آب به عنوان منابع هيدروژن مورد استفاده قرار ميگيرند که براي تجزيه آنها هم يک منبع انرژي ديگر مورد نياز خواهد بود. اخيرا برخي از کمپانيها کوشيدهاند با توليد سلولهاي سوختي هيدروژن که منبع الکتريسيته هستند، انرژي لازم براي وسايل کوچکي چون لپتاپ را فراهم کنند.
ايدههاي تازه آفتابي
امروزه ديگر تبديل انرژي فوتونهاي خورشيد به جريان الکتريسيته، فناوري چندان جديدي به شمار نميآيد.
باتري خورشيدي در بسياري از وسايل صنعتي و اسباب خانگي مورد استفاده قرار ميگيرد.
دو گونه شناختهشده اين تبديلکنندههاي انرژي باتريهاي گرمايي و سلولهاي خورشيدي هستند. در نسل تازه اين تبديلکنندهها محققان با اضافه کردن آينهها و سطوح محدب، کوچک کردن سطح دريافتکننده نور خورشيد، به موازات ميزان انرژي دريافتي در آنها را افزايش دادهاند.
به هر حال بزرگترين محدوديت در راه توسعه اين فناوري، تصميم دولتهاست. به عنوان نمونه در ايالت کاليفرنيا دولت محلي براساس يک طرح جامع انرژي مورد نياز براي بسياري از سازههاي شهري را از اين باتريها تامين ميکند. در عوض در ايالت آريزونا به دليل زشت شدن نماي شهري اين باتريها اصلا در اولويت نيستند.
انرژي جزر و مد
درياها 70 درصد سطح زمين را پوشاندهاند. امواج حاصل از جزر و مد حامل انرژي عظيمي هستند که ميتواند توربينهاي ويژهاي را به حرکت درآورد و به اين ترتيب انرژي مکانيکي به انرژي الکتريکي تبديل شود. مهمترين چالش در استفاده بهينه از اين انرژي، دشواري مهار آن است.
به عنوان نمونه گاهي دريا آرام است و گاهي پر از امواج خروشان. بنابراين اگر دانشمندان بتوانند روش موثري را بيابند که بتوان انرژي عظيم روزهاي توفاني را ذخيره کرد اين فناوري توليد انرژي ميتواند به شيوهاي قابل اطمينان تبديل شود.
در حال حاضر 6 توربين موجي به طور آزمايشي در ساحل شرقي رودخانه نيويورک نصب شدهاند. در آن سوي آبها، کشور پرتغال هم در يک پروژه بزرگ در نظر دارد تا برق 1500 خانه را از طريق نيروي امواج تامين کند.
سـقـف سـبـز
ما آدمها فرصت طلبترين موجودات روي زمين هستيم.
با وجود اين جاي تعجب دارد که چرا اينقدر دير خلاقيت پنهان در يکي از عجايب هفتگانه عالم را کشف کردهايم. پادشاه بابل براي خوشايند يکي از همسران خود مجموعه کاخهايي را بنا نهاد که سقف و بالکن و تراسهاي آن از درختان و گلها پوشيده بود. اين روزها البته از باغهاي معلق بابل حتي خرابهاي هم بر جاي نمانده است.
اما فناوري سبزسازي بامها بهصورت يکي از اولويتهاي شهرسازي درآمده است. بامهاي سبز، گرما را جذب ميکنند و در تابستان هم نياز به تهويه هوا را کاهش ميدهند.
علاوه بر اين، اين فناوري ميتواند ما را از پديده گرماي شهري خلاص کند.
تبديل انرژي حرارتي اقيانوس
اقيانوسها، بزرگترين منبع جذب انرژي خورشيدي هستند. براساس محاسبات دپارتمان انرژي ايالاتمتحده، ميزان انرژي گرمايي جذب شده توسط اقيانوسها در يک روز، معادل گرماي حاصل از به آتش کشيدن 25 ميليارد بشکه نفت خواهد بود. براي اينکه به عظمت اين انرژي روزانه بيشتر پي ببريد، کافي است بدانيد که مصرف سالانه انرژيهاي فسيلي در آمريکا به عنوان بزرگترين مصرفکننده نفت در جهان سالانه تنها 5/7 ميليارد بشکه نفت است.
تکنولوژي تبديل انرژي حرارتي اقيانوس بر مبناي اختلاف بارز دمايي ميان سطح گرم و اعماق سرد اقيانوسها عمل ميکند. اين اختلاف دما ميتواند توربينهاي مخصوصي را به کار بيندازد. هر چند تا امروز توجيه اقتصادي قابلقبولي براي اجراي گسترده اين پروژه پيدا نشده.
تصفيه با گياهان و ميکروبها
تصفيه آلودگيها با استفاده از فيلترهاي بيولوژيک شيوهاي ارزان و موثر است. گروهي از ميکروبها ميتوانند نيترات را در فاضلاب جدا کنند. دستههايي از گياهان هم ميتوانند خاک را از آلودگي به آرسنيک پاک کنند. سازمان حفاظت از محيط زيست آمريکا، از اين پديده براي پاکسازي بسياري از مراتع استفاده کرده است. نکته جالبتوجه آن است که با دستکاري ژنتيکي گياهان بومي هر منطقه ميتوان آنها را به شيوهاي تغيير داد که سموم را به وسيله ريشههايشان از خاک جمع کنند و در برگهاي خود ذخيره کنند. به اين ترتيب با دروکردن اين گياهان سمومي همچون آرسنيک از خاک جمع ميشود.