علائم و نشانههاي سينوزيت
قسمت دوم و پاياني
تحريكهاي شيميايي و آلودگي هوا نيز ميتوانند از ديگر علتهاي بروز سينوزيت باشند.
برخي افراد كه برحسب شغلشان با موادشيميايي سروكار دارند يا در محيطهايي كه آلودگي هوا شايع است زندگي ميكند با تحريك دايمي مخاط، علايمي شبيه سينوزيت پيدا ميكنند و دچار پوليپهاي بيني ميشوند كه در نتيجه آن سينوزيت مكرر براي آنها اتفاق ميافتد.
به اين نكته هم اشاره كنم كه لزوما علت سينوزيت، ويروس و باكتري نيست و گاهي اوقات علت آن ميتواند قارچ نيز باشد به خصوص كساني كه زمينه آسم و آلرژي دارند سينوزيت ميتواند علت قارچي داشته باشد كه باز هم بايد تحت معالجه پزشك متخصص قرار گيرد و درمان خاص براي اين نوع سينوزيت را انجام دهند.
از چه روشهايي براي درمان سينوزيت استفاده ميشود؟
همانطور كه گفتم به هيچوجه درمان پيشگيري از طريق مصرف آنتيبيوتيك پيشنهاد نميشود اما كساني كه زياد به سرماخوردگي ويروسي مبتلا هستند و استعداد بيشتري براي ابتلا به سينوزيت دارند بايد بيماري زمينهاي آناتومي كه منجر به انسداد مجاري تنفسي شده را برطرف كنند.
يعني اگر فرد به انحراف بيني دچار است بايد با عمل جراحي اصلاح شود و اگر به آلرژي مبتلا است آن را درمان كند تا سينوزيت بهطور مكرر اتفاق نيفتد.
اگر بتوانيم اين عيب آناتومي را برطرف كنيم، فرد اگر دچار عفونت سرماخوردگي معمولي ويروسي شود ميتواند با شستوشوي مكرر با محلولهاي سرم فيزيولوژيكي كه در داروخانهها در دسترس است يا آبنمك استريلي كه خودمان ميتوانيم در منزل تهيه كنيم و بتوانيم از تجمع ميكروب در حفرههاي سينوس جلوگيري كنيم.
در نتيجه احتمال ابتلا به سينوزيت چركي را كمي كاهش دهيم. براي كساني كه تشخيص داده ميشود كه به سينوزيت چركي مبتلا هستند، انواع آنتيبيوتيكها در دسترس است.
آموكسيسيلين، آمپيسيلين، كوآموكسيكلاو و داروهاي جديدتري كه در بازار موجود است مانند آزيترومايسين را ميتوان براي درمان سينوزيت استفاده كرد.
گاهي اوقات درمان اين بيماري مشكل ميشود و فرد به صورت مزمن دچار علايم ميشود كه در اين مواقع، حتما بايد با نظر متخصص از تركيب چند آنتيبيوتيك استفاده شود، چنين بيماري حداقل دو هفته طول ميكشد به اين دليل آنتيبيوتيك بايد حفرهاي پوشيده پيدا كند كه اين عمل كمي مشكل انجام ميشود در نتيجه به درمان آنتيبيوتيكي طولانيمدت احتياج است.
در بعضي از سينوزيتهاي مزمن كه فرد بيشتر از سه تا چهار هفته علايم آن را دارد در صورت التهاب شديد و ضخامت مخاط سينوس نياز به دخالت جراحي است.
البته عمل جراحي به اين معنا نيست كه حتما سينوسها بايد باز شوند و شخص حتما به اتاق عمل برود، امروزه با تكنولوژيهايي كه در عمل پزشكي موجود است از طريق وسيلهاي به نام سينوسكوب و يا آندوسكوپي بيني لولههاي ظريفي را وارد مجاري بيني و سينوس ميكنند و مخاط ملتهب و ضخيمشده سينوس را ميتراشند و آن را برميدارند.
شخصي كه به سينوزيت مزمن دچار شده براي درمان، احتياج به دخالت آندوسكوپي و جراحي نيز پيدا ميكند و ممكن است به تنهايي با درمان آنتيبيوتيكي بهبود پيدا نكند.
آيا بوي بد دهان ناشي از سينوزيت است؟
بوي بد دهان (هاليبروزيس) ميتواند علتهاي زيادي داشته باشد كه تمامي آنها به حفرههاي دهان بازميگردد.
خرابي دندان، لثه، حضور ميكروبها روي مخاط زبان يا حضور ميكروبها روي سينوسها، حتي ناراحتي معده، مري و ريفلكس يعني برگشت اسيد معده همگي ميتوانند از علل بوي بد دهان باشند. بنابراين سينوزيت چركي علت شايع بوي بد دهان نيست، ولي ميتواند يكي از دلايل آن باشد.
فردي كه به سينوزيت چركي مبتلا ميشود به علت اينكه به طور دايم پشت حلق ترشحات چركي دارد، باعث بروز بوي بد دهان ميشود ولي اين مساله به معناي آن نيست كه فردي كه مرتب دچار بوي بد دهان ميشود، مبتلا به سينوزيت است.
اگر فرد دچار علايم سينوزيت مانند خلط چركي پشت حلق، گرفتگي و ترشحات بيني و سرفههاي شبانه شود بوي بد دهانش ميتواند به اين علت ايجاد شده باشدكه با درمان سينوزيت اين مشكل برطرف ميشود.
كشيدن سيگار چه تاثيري روي وضعيت سينوزيت دارد؟
همانطور كه گفتيم، با تحريك مخاط بيني و سينوس، پليپهاي بيني و التهاب مخاط ايجاد ميشود كه اين التهابها به طور ثانويه موجب ميشود تا ترشحات سينوس به راحتي تخليه نشود و حفرهها پر از ترشحات چركي و در نتيجه سينوزيت چركي شود. موادشيميايي، آلودگي هوا و آلرژنها اين موضوع را تشديد ميكنند كه به طور قطع سيگار در رأس اين مواد قرار دارد يعني يكي از علتهاي اصلي كه باعث التهاب و تحريك مخاط بيني و سينوس ميشود كشيدن سيگار است.
سيگار ميتواند به صورت مستقيم و غيرمستقيم منجر به سينوزيت چركي مكرر شود مثلا در افرادي كه سيگاري هستند اين مورد در فصل زمستان به وضوح ديده ميشود كه هرچند با هر بار درمان آنتيبيوتيك كمي بهبود پيدا ميكند ولي با ادامه دادن به سيگار كشيدن قطعا سينوزيت دوباره عود ميكند.
چرا آلرژي با سينوزيت اشتباه گرفته ميشود؟
با توجه به اينكه برخي از علايم آلرژي مانند ترشحات دايمي و گرفتگي بيني به علايم سينوزيت شباهت دارد ممكن است در برخي موارد با آن اشتباه گرفته شود و در ضمن نكته مهمتر اين است كه در بسياري مواقع آلرژي و سينوزيت به طور همزمان ايجاد ميشوند يعني فردي كه مستعد آلرژي است مستعد ابتلا به سينوزيت نيز است.
معمولا روشهايي براي تشخيص سينوزيت با آلرژي وجود دارد براي مثال فردي كه با علايم سينوزيت به پزشك مراجعه ميكند سريعا شروع درمان انجام نميشود. معمولا عكس راديوگرافي ساده سينوس و در صورت لزوم، سيتياسكن سينوس براي فرد بيمار صورت ميگيرد. در آن صورت تشخيص سينوزيت چركي بسيار راحت انجام ميشود چون به سادگي ميتوان حفرههاي بيني را مشاهده كرد كه پر از چرك و عفونت هستند در اين صورت اين بيماري ديگر با آلرژي اشتباه گرفته نميشود.