آن چيست كه هزار تاى آن هم كم است اما به سادگى به‌دست نمي‌آيد؟!

آن چيست كه گاه بيش‌تر از برادر به كمك انسان مي‌آيد؟! آن، دوست‌ است‌. هزار دوست كم است و يك دشمن زياد. آيا مي‌دانيد هر كسى با دوستش شناخته مي‌شود؟ شاعر مي‌گويد:

تو اوّل بگو با كيان زيستى

من آن‌گه بگويم كه تو كيستى !

البتّه در اين زمينه مطالب و ضرب المثل هم زياد گفته شده است؛ از جمله: «پسر نوح با بدان بنشست، خاندان نبوّتش گم شد» و «سگ اصحاب كهف روزى چند، پى نيكان گرفت و مردم شد» آرى! اخلاق دوست در ما اثر مي‌گذارد. اگر با يك شاگرد درسخوان دوست شويم‌، تلاشمان بيش‌تر مي‌شود و درسخوان‌تر و مي‌شويم‌. امّا اگر با يك شخص منحرف كه حرف‌هاى زشت مي‌زند و دنبال كارهاى خلاف مي‌رود دوست شويم‌، چه بسا كم كم خودمان هم مثل او شويم. جوانان و نوجوانان عزيز! در انتخاب دوستان بايد صفات زير را مد نظر داشته باشيم‌:

صفات دوستان خوب و مناسب

خيرخواه، باوفا، منصف، رازدار، با تقوا، گشاده‌رو، خنده‌رو، مؤمن، شجاع، عالم، عاقل، راستگو، درستكار، بردبار، متديّن و....

صفات دوستان بد و نامناسب:

بدخواه، بى‌وفا، متقلّب، بدگمان، بى‌خرد، منافق، منحرف، بخيل، حسود، دروغگو، ظالم، لجوج، كينه توز، عيب جو، و‌....

انواع دوستان

1. دوستان پَرِكاهى‌: بى‌محتوى و بى‌بند و بار‌.

2. دوستان شكمى‌: رفيق ديگران در مال و خوراكي‌ها هستند‌.

3. دوستان زنبورى: همانند زنبور به ديگران نيش مي‌زنند‌.

4.دوستان بوقلمونى: همانند بوقلمون‌، رنگارنگ هستند.

5. دوستان جنگى‌: جنجال به پا كن و آشوبگر هستند‌.

6. دوستان آيينه‌اى‌: همانند آيينه، بيان كننده صحيح عيب دوستان هستند.

8. دوستان پروانه‌اي: همانند پروانه به دور انسان مي‌چرخند‌.

وظيفه انسان در مقابل دوست خوب چيست؟

1. احترام او را نگه داريم.

2. نامش را زيبا صدا بزنيم‌.

3. كمك در گرفتاري‌ها.

4. گذشت از لغزش‌ها

5. بى جهت او را متّهم نكنيم‌.

6. تشكر از احسان وي.

7. همانند آيينه، عيب هايش را صحيح به او متذكّر شويم‌.

مردى مدت‌ها با امام صادق(ع) دوست بود. روزى او و غلامش همراه امام صادق(ع) در حال عبور بودند و غلام که شيفته زيبايى‌هاى ظاهرى بازار شده بود، بارها عقب ماند تا سرانجام، آن مرد عصبانى شد و به غلام فحش داد. امام(ع) فرمود: گمان نمي‌كردم اين‌قدر بد زبان باشى كه براى يك امر كوچك اين‌گونه حرف زشت بزنى... و بعد از آن امام صادق(ع) با او قطع رابطه كرد.