استفاده از فرصت؛ نياز ضروري يک جوان
فرصتهاى زيادى به دست افراد مى افتد، اما از آن جا كه دسته اى روحيه «كار امروز به فردا انداختن» را دارند، اين فرصتها را كه كليدهاى طلائى راز كاميابى است از دست مى دهند. در صورتى كه نه تنها كار امروز را نبايد به فردا انداخت بلكه اگر امكان دارد، بايد كار فردا را هم امروز انجام داد.
از ابومسلم خراسانى پرسيدند: راز كاميابى شما چه بوده است؟! گفت: «هرگز كار امروز را به فردا نيفكندم.» چه بسا نيرويى كه براى تأخير انداختن كار مصرف مىشود، براى انجام خود آن كار كافى باشد. برخى از دانش آموزانى كه در امتحان خرداد ماه قبول نمى شوند و بايد در شهريور ماه امتحان بدهند، از فرصت حداكثر استفاده را مى كنند و بعضى گرفتار اوهام و افسوس خوردن مى شوند و وقت را با آه كشيدن به پايان مى رسانند.
عدهاى از مردم، كارشان اشگ فشانى بر گذشته است و مدام مى گويند: «اگر ما فلان باغ را خريده بوديم سود كلانى نصيب ما شد، در فلان دانشگاه ثبت نام كرده و ادامه تحصيل داده بوديم، اكنون از شخصيتهاى بزرگ كشور بوديم و... اين گروه تمام وقت خود را با افسوس خوردن و روى «قبر ديروز» گريه كردن تلف مىكنند؛ در حالى كه اگر از اين پس بكوشند، ممكن است به همه و يا به قسمتى از آرزوهاى خويش برسند.
گروهى در نقطه مقابل آنها هستند. اضطراب آينده آنها را از كار در آن لحظه اى كه در دست دارند، باز مى دارد. دانش آموزانى را ديدهايم كه مرتب دم از رفوزه شدن مى زنند؛ مرتبا مى گويند: «مبادا تجديدى شويم، مبادا قبول نشويم.» اين اضطراب آنان را از مطالعه و كار باز مى دارد و فرصت را از دست مى دهند. بهترين فرصت براى كار كردن، دانش آموختن و ثروت اندوختن جوانى است و بلندترين نقطه زندگى نيز دوران جوانى است. عشق و اميد و نشاط جوان و نيروهاى فعاله و خلاقه او سرشار است، ولى پس از مدتى، قدرتهاى معنوى و مادى وى رو به كاهش مى گذارد و اعصاب قدرت و استحكام خود را از دست مى دهد. چشم كم نور مى شود و نيروهاى خلاقه ناتوان مى گردد.
مولاى متقيان(ع) مىفرمايد: «انسان هنگامى پى به ارزش جوانى و تندرستى مى برد كه آنها را از دست داده باشد.»
از سفارشهاى پيامبر اسلام(ص) به يكى از شاگردان بزرگ خود «ابى ذر» اين است: «پيش از آنكه پيرى تو فرا رسد، ارزش جوانى را بدان.»
مردان بزرگ و كامياب همواره بر گذشته افسوس نمى خوردند و اضطراب آينده آنها را از كار در فرصتهاى مناسب باز نمى داشت.
دستگاه آفرينش در انسان يك عقل طبيعى آفريده است كه در تمام افراد با بالا رفتن سن، رشد مى كند. در كنار اين عقل طبيعى مى توانيم يك عقل اكتسابى در پرتو علم و تجارب نيز به دست بياوريم و اين دومى در حقيقت مكمل و پرورش دهنده آن عقل طبيعى است.
مردان كامياب، كسانى بودند كه از فرصتهاى دوران كودكى و جوانى و مراحل بالاتر خوب استفاده كردند و عقل فطرى را با عقل اكتسابى پرورش دادند. و بهترين فرصت براى اين كار دوران جوانى است.
پيامبر اسلام(ص) فرمود: «فرصت بهسان ابر بهارى مى گذرد و كاميابى از آن كشاورزى است كه از آن بهره بردارى كند.»
كسانى كه به ارزش وقت و عمر خود پىبردهاند، اوقات گرانبهاى خويش را بيهوده مصرف نمىكنند. گروهى از دانشمندان برخى از آثار خود را در مواقعى نوشته اند كه اكثر مردم به اتلاف آن اهميت نمى دهند.
مثلا دكتر «ماردن كود» يكى از آثار خود را در ضمن رفتن از خانه بيمارى به خانه بيمار ديگر نوشته است.
«دكتر بورنى» زبان فرانسوى و ايتاليايى را در طى رفتن به اداره و بازگشت از آن ياد گرفت.
فقيد علم و ادب، مرحوم مدرس خيابانى يكى از آثار گرانبهاى خود را كه در پيرامون مترادفات زبان فارسى مى باشد موقع صرف صبحانه نوشته است.
گروهى آنچنان عمر خود را تلف مى كنند كه گويى دشمن وقت و عمر خويش هستند. امروز بسيارى از سرگرميها بيش از آنچه جنبه تفريحى داشته باشند، قاتل و كشنده وقت مىباشند.
اعصاب خسته احتياج به تفريح و سرگرمى دارد و هرگز نبايد آنچه را كه جنبه تفريحى دارد به حساب اتلاف وقت نهاد؛ زيرا گردش و تنفس، ملاحظه مناظر زيبا و شركت در مجالس انس و نشاط، اعصاب ما را از فرسودگى نجات بخشيده، و چرخ حيات را روغن كارى مى نمايد. البته نبايد هرگونه كار بيهوده و كشنده وقت و تلف كننده عمر گرانبها را به حساب تفريح و تفرج گذارد.
جوانان امروز براى استراحت، به فيلمهاى سينما و تلويزيون و مطالعه مجلات و روزنامه و كتابهاى هفته و سال پناه مى برند، ولى بايد بدانند هر فيلمى قابل ديدن نيست و هر كتابى آموزنده، نشاط بخش و مفيد نخواهد بود.
ضررهاى سهمگين فيلمهاى جنائى و پليسى و رمانهاى عشقى قابل توصيف نيست و غنچه جوانى را قبل از آنكه شكوفا شود پژمرده مىسازد.
حضرت آيت ا... جعفر سبحانى، رمز پيروزى مردان بزرگ