بهترین شیوه تغذيه كودكان بد غذا
بسياري از والدين از بيميلي به غذا و كم اشتهايي كودكان خود رنج ميبرند. به گزارش ايسنا، بياشتهايي يا بد غذاي كودك يكي از مشكلات جدي تغذيهاي است چرا كه ممكن است منجر به سوء تغذيه جدي شود. بنابراين بايد دانست تنها گرسنگي نيست كه كودك را به سوي غذا ميكشاند و يا فقط سير بودن موجب دوري از غذا نميشود بلكه عوامل گوناگوني مانند عادتهاي خانواده و آموزشهايي كه كودك در خانواده فرا گرفته است بر اشتهاي كودك تاثير ميگذارند.
استقلال طلبي و رشد ذهني يكي از شاخصهاي اصلي دوران كودكي است كه با ايجاد تغييرات شخصيتي در اين دوران نسبت به سنين پايينتر همراه است. اين مسئله ميتواند با ايجاد روحيه استقلال طلبي در كودكان موجب بينظمي در عادات غذايي آنها شود.
امروزه تغذيه كودك خيلي آسان نيست ممكن است كودكان نوپا يا پيش دبستاني يك غذا را سه روز پياپي بخورند و روز چهارم از خوردن آن خودداري كنند و حتي حاضر به چشيدن آن هم نشوند. اين مسئله نشان دهنده نداشتن يك الگوي غذايي مشخص در اين كودكان است و ناشي از حس استقلال طلبي و ميل به انتخاب غذا توسط خود آنهاست.
با توجه به نقش رفتار مادر در شكلگيري عادات غذايي كودك به منظور كاهش مشكل بدغذايي كوكان، توجه به برخي نكات تغذيهاي ضروري است.
نكاتي كه والدين در غذا دادن به كودكان بد غذا و كم اشتها بايد رعايت كنند:
- كودك براي خوردن بايد احساس گرسنگي كند. فعاليت پيش از غذا مصرف نكردن شيريني، شربت و مايعات شيرين در بين وعدههاي غذايي و خواب آلوده نبودن به اين امر كمك ميكند.
- از غذاهاي مورد علاقه آنها استفاده شود.
- در دادن غذا به كودك بايد صبور بود.
- بايد هنگام غذا دادن به كودك با او صحبت كرد و او را به خوردن غذا تشويق كرد.
- زمان خوردن غذا را ميتوان با ابراز محبت براي كودك لذت بخش كرد.
- در زماني كه كودك با علاقه غذا ميخورد ميتوان از او تعريف و تمجيد كرد.
- غذاي كودك را بايد به روشهاي مختلف همچون دادن غذاي جديد، تغيير در تركيب غذاها، مزه، بافت، نحوه طبخ، تزئين غذاها به شكل حيوانات، گل و عروسك و استفاده از بشقابهاي رنگين متنوع كرد.
- در صورت امتناع از غذا، ميتوان آن را با غذاي مورد علاقهاش مخلوط كرد يا آن را در فرصتي ديگر امتحان كرد.
- سفره غذاي كودك در محيطي تميز، آرام، دوستانه، راحت، مطمئن و همراه با ديگران باشد.
- ساعات برنامه غذايي كودك متغير نباشد، بايد فاصله زماني بين مصرف ميان وعده را با وعده اصلي رعايت كرد.
- در زمان غذاخوردن، كودك نبايد خيلي گرسنه يا خيلي خسته باشد.
- بايد اجازه داد كودك خود در مورد سيرشدنش تصميم بگيرد. اگر در يك وعده مقدار كمتري غذا بخورد مسلما در وعده ديگر جبران خواهد كرد.
- غذاها را نبايد خيلي زود و براساس تمايل كودك عوض كرد.
- براي خوردن غذا جايزه در نظرگرفته نشود.
- نبايد انتظار داشت كودك خيلي تميز و مرتب مطابق با خواسته شما غذا بخورد. ريخت و پاش غذا را ميتوان با ملايمت و به تدريج محدود كرد.
پيشنهاد غذاهاي جديد
بهترين راه پيشنهاد دادن غذاي جديد اين است كه مادر غذا را درست كرده و مقدار كمي در كنار بشقاب كودك بگذارد و اجازه دهد كودك غذا را بچشد و اگر دوست نداشت آن را از دهانش درآورده و در كنار بشقابش بگذارد. اگر كودك دوست داشت به عنوان جايزه، يك نوع غذاي مورد علاقه او را درست كنيد. مدت زيادي طول ميكشد كه كودك غذاي جديد را دوست داشت باشد. اگر كودك غذايي را دوست نداشت غذا را چند روز بعد دوباره به او بدهيد.
استفاده از غذهاي متنوع
غذاهايي كه مادر براي كودك تهيه ميكند بايد شامل هر چهار گروه غذايي باشد. اجازه دهيد كودك انواع مختلف غذا را امتحان كند حتي اگر مادر آن غذا را دوست ندارد. كودك احتياج به تصميمگيري در مورد انتخاب غذاي مورد علاقه خود دارد. همچنين مادر نبايد انتظار داشته باشد كودك غذاهاي متنوع را دوست داشته باشد.
زمان مناسب براي غذا دادن به كودك
وقتي به كودكان نوپا و پيشدبستاني، وعده اصلي و ميان وعده غذايي در زمان منظم داده شود، بهتر ميپذيرند؛ پس اجازه بدهيد كودك در زمانهاي معين غذا بخورد. لازم است وعدههاي اصلي با ميان وعده حدود دو تا سه ساعت فاصله داشته باشند. برنامه غذايي كودك را طوري تنظيم كنيد كه با برنامه غذايي خانواده يكسان باشد. براي خوردن غذا هيچ اصراري نكنيد. غذا را روي ميز يا سر سفره در يك جاي مناسب گذاشته و پيشنهاد كنيد غذا را بخورد. در موقع غذا خوردن تلويزيون را خاموش و وسايل بازي او را جمع كنيد. اجازه بدهيد كودك از راهي كه دوست دارد غذا را بخورد. در هنگام غذا خوردن در كنار كودك نشسته و در مورد غذا و اينكه چه غذايي را براي ناهار يا شام روز بعد دوست دارد صحبت كنيد.
اگر كودكتان شير نميخورد؛ ماست را جانشين شير كنيد و دوغ و ماست را در وعدههاي غذايي او بگنجانيد.
- در بعضي از غذاها از شير استفاده كنيد. مثلا آرد و كره و شير را به سوپ اضافه كنيد يا به او شيربرنج يا فرني بدهيد.
- شيرخوردن به مقدار كم را تدريجا با او امتحان كنيد.
اگر كودكتان سبزي يا ميوه نميخورد؛ ممكن است در اين سن يك نوع ميوه يا سبزي را نخورند. هركدام را كه بهتر ميخورند بيشتر بدهيد اما گه گاه آنهايي را كه نميخورند دوباره امتحان و پيشنهاد كنيد.
- سبزيهايي مانند كرفس و هويج را بپزيد (له نشود بلكه كمي ترد باشد) و بگذاريد كودك آن را با دست بردارد و بخورد.
- كمي ماست چكيده بر روي سبزيهاي پخته بريزيد يا سبزي را با نان و پنير به او بدهيد.
- اگر ميوه نميخورد آن را رنده يا به تكههاي كوچك تقسيم كنيد و با كمي خامه به او بدهيد.
اگر كودكتان شيريني زياد ميخورد؛ خريد شيريني و درست كردن غذاهاي شيرين را كاهش دهيد.
- در تهيه غذاهاي شيرين، شكر كمتري استفاده كنيد.
- موادي مانند بستني و شكلات را به عنوان جايزه يا هديه به كودك ندهيد.
- مراقب دندانهاي كودك باشيد و پس از مصرف مواد شيرين دندانهاي او را مسواك كنيد.
اگر كودكتان گوشت تكهاي نميخورد؛ گوشت را به قطعات بسيار كوچك و ريز تقسيم كنيد كه به خوبي پخته و به راحتي خورده شود (مانند حليم گندم).
- قطعات بسيار ريز گوشت مخلوط با حبوبات را كاملا بپزيد و نرم كنيد و همراه با يك قاشق غذاخوري روغن زيتون و يك قاشق مرباخوري آب ليموترش يا آب نارنج تازه به كودك بدهيد.
- گوشت چرخ كرده را به صورت كوفته قلقلي درآوريد يا به صورت مخلوط با گوجه فرنگي به جاي سس روي ماكاروني بريزيد.
- كتلت (گوشت، سيبزميني و تخم مرغ) را به اندازههاي كوچك و زيبا تهيه كنيد يا به صورت مخلوط با آب گوجه فرنگي و لوبيا و برنج (لوبيا پلو) بپزيد.
- از گوشت مرغ يا ماهي استفاده كنيد.
- اگر كودك هيچ يك از انواع گوشت را نميخورد از جانشينهاي آن مانند تخم مرغ، عدس، پنير با بادام يا گردو، لوبيا چيتي پخته، شير و ماست استفاده كنيد.
- برنج را با آب گوشت يا مرغي كه ميپزيد به صورت كته نرم با انواع سبزيها يا عدس سرو كنيد.
اگر كودكتان تخم مرغ سفت شده نميخورد؛ تخم مرغ سفت شده را با كمي كره يا شير نرم كنيد.
- زرده و سفيده تخم مرغ را بزنيد و داخل سوپ بريزيد و بگذاريد چند جوش بزند.
