نگاه نوجوان

گياه پنيرک در جوش هاي پوستي کاربرد دارد و التهاب هاب تنفسي را نير درمان مي کند. پنيرک در شيراز " خطمي"، "نان کلاغ" و در گيلان " پين ديره" ناميده مي‌شود. در کتب طب سنتي انواع آن را با نام " خبازي " ، "‌خيرو" و "‌ملوخيا " ذکر مي‌کنند. به گزارش ايرنا به هندي نيز برخي گونه پنيرک را " خبازي " و " خباجي " مي‌نامند ، به فرانسوي به انواع آن noegamarF و evuaM و به انگليسيwollaM گويند. در ايران دو گونه از آن مي‌رويد پنيرک کبير و پنيرک صغير.

در فارسي پنيرک و در کتب طب سنتي به آن "خطمي" مي گويند. گياهي است علفي پايا يا دوساله، بلندي آن 08 -04 سانتي‌متر و گل‌هاي آن درشت است. در ماه‌هاي ارديبهشت تا تير ماه به رنگ قرمز مايل به بنفش ظاهر مي‌شود. ريشه‌هاي آبدار و سفيدرنگي دارد و ساقه آن استوانه‌اي شکل و راست است. برگ‌هاي بزرگ و داراي دم برگ است. گل‌هاي آن پس از خشک شدن به رنگ آبي درمي‌آيند.

از نظر ارتفاع، برگ و گل در تمام قسمت‌ها کوچک‌تر از پنيرک کبير است. گل‌هاي آن سفيد با رگه‌هاي قرمز يا قرمز ارغواني است. در بيشتر نقاط ايران رشد مي کند از جمله در دامنه‌هاي البرز، اطراف تهران، شمال ايران، قوچان، شيراز، کرمان، اصفهان، دليجان، خراسان، بلوچستان، اراک، سمنان، جزيره قشم، آذربايجان و ديگر نواحي مي‌رويد. پنيرک گياه خودرويي است و پرورش آن چندان کار سختي نيست ،‌اين گياه به طور وسيعي در مکان‌هاي خشک و آفتابي مي‌رويد. از نظر طب سنتي گياه پنيرک را معتدل مي‌دانند ، اخلاط غليظ را رقيق و اخلاط خيلي رقيق را معتدل مي‌کند. ساييدگي برگ آن براي شکستگي اعضاء مفيد است ، ترکيب آن با روغن زيتون براي سوختگي و عقرب‌گزيدگي مفيد است ، دم کرده ساقه و برگ آن با شکر، گرفتگي صدا را برطرف مي‌سازد. در درمان التهاب‌هاي تنفسي و جوش‌هاي پوستي کاربرد دارد، داراي ويتامين A و B و C است و در درمان بيماري‌هاي کليه و مثانه بسيار مؤثر است ، ضدسرفه و مرهم سينه است. برگ و ريشه پنيرک اگر به شکل ضماد درآيد و روي دمل و يا کورک قرار گيرد باعث مي‌شود تا بسيار سريع سر باز کنند. جوشانده آن براي عفونت‌هاي مثانه، اسهال خوني و سرفه‌هاي شديد موثر و مفيد است ، دم کرده آن براي کساني که دچار يبوست و داراي معده و روده‌هاي تنبلي هستند، توصيه مي‌شود. در درمان برونشيت و استفراغ نيز استفاده مي‌شود ، به صورت غرغره در رفع تحريکات مخاط دهان و درد گلو اثر مفيدي دارد و همچنين براي رفع سوزش مجراي ادرار مفيد است. براي رفع جوش‌هاي صورت نيز مي‌توان از پنيرک استفاده کرد ضمن اينکه درد و ناراحتي‌هاي محل جوش را تسکين مي‌دهد و به صورت کمپرس يا لوسيون در درمان سوختگي‌ها موثر است. در هندوستان از گياه پنيرک به عنوان داروي لعابدار نرم‌کننده و خنک‌کننده استفاده مي‌شود، 300گرم برگ خشک پنيرک را در يک ليتر آب مي‌جوشانند و به عنوان مسکن مي‌خورند. استعمال جوشانده آن به صورت کمپرس گرم و حمام، در رفع ناراحتي‌هاي بواسير، بعضي تومورها، ورم پلک چشم و غيره بين مردم معمول است. از جوشاندن گل و برگ آن در نيم ليتر آب، محلولي به دست مي‌آيد که اثر نرم‌کننده در پوست بدن دارد و به صورت لوسيون ماليدن بر روي پوست، آرامش و نرمي خاصي به افرادي که داراي پوست حساس و لطيف هستند مي‌بخشد.