قسمت اول

پياز در طول زمان نه تنها در آشپزي بلکه خاصيتهاي درماني آن مورد توجه قرار گرفته است. در اوايل قرن ششم به عنوان دارو در هند استفاده مي‌شد. هنديها در استفاده پياز شهرت داشتند. در يونان باستان آن را با مخلفات اضافي مخلوط مي‌کردند چون مردم آن را خيلي تند و تيز نمي‌دانستند، با اين حال، بخاطر بوي بدآن ، پياز در ميان مردمان فقير در سراسر دنيا که مي‌توانستند به راحتي از اين گياه ارزان براي خوش طعم کردن غذاهايشان استفاده کنند شهرت يافت. پياز از خانواده ALLIUM هستند و هر دو سرشار از ترکيبات سولفور قوي هستند که باعث بوي تند و همچنين باعث افزايش سلامتي مي‌شود .‍‍ پيازسرشار از کروم مي‌باشد. يک ماده معدني که به سلولها در واکنش به انسولين، به همراه ويتامين C، فلاونوئيد و کورسيتين کمک مي‌کند.پياز نوعي گياه غده‌اي گوشتي و زيرزميني از خانواده لاله است و نام علمي آن ALLIUM CEPA L مي باشد. عموماً، پياز به بخشي از گياه اطلاق مي شود که هر گياهي از طبقه آليوم ها داراي آن است. اما معمولاً منظور از پياز، گياه تند مزه اي است که بوي تندي هم دارد و در تهيه انواع غذاها به عنوان نوعي ماده ي طعم دهنده از آن استفاده مي کنيم.پياز يکي از منابع غذايي مهم فلاونوييدها به خصوص کوئرستين است. مطالعات روي خانم‌ها نشان داده‌ آنهايي که در طول عمر خود بيشترين دريافت را از اين ماده ارزشمند داشته‌اند، با احتمال کمتري به بيماري‌هاي قلبي‌عروقي دچار مي‌شوند؛ چون کوئرستين هم موجب کاهش کلسترول بد مي‌شود و هم از تشکيل پلاک‌هاي زيانباري که تنگي عروق را به همراه دارند، جلوگيري مي‌کند و نهايتاً شمار افراد مبتلا به بيماري‌هاي قلبي‌عروقي را مي‌کاهد. فراموش نکنيد که مصرف اين سبزي براي کساني که در طول روز از منابع غذايي ويتامين C و E به مقدار کمتري استفاده مي‌کنند، ضروري‌تر است.

کليات گياه شناسي

پياز گياهي است دو ساله داراي برگهاي توخالي و استوانه اي شکل . ساقه پياز تا ارتفاع يک متر هم مي رسد که آنهم استوانه اي و توخالي است . گلهاي پياز برنگ سفيد يا بنفش بصورت چتر در انتهاي ساقه ديده مي شود . پياز انواع مختلف درد مانند پياز سفيد ،پياز بنفش ، پياز قرمز و يا مخلوطي از قرمز و بنفش .پياز در حال حاضر در تمام مناطق دنيا کشت مي شود ولي گفته مي شود که منشاء آن از ايران و افغانستان بوده است و از آنجا به ديگر نقاط دنيا راه يافته است . پياز از زمانهاي ماقبل تاريخ وجود داشته است . مردم مصر و کلده از آن در غذاهايشان استفاده مي کرده اند .مخصوصا در مصر پياز در مراسم مذهبي بکار مي رفته و احترام خاصي داشته است . يونانيان و روميان نيز آنرا مي شناخته و مصرف مي کرده اند.پياز که اسم علمي‌آن ALLIUMSPA است به رنگ قهوه‌اي کم رنگ، سفيد و قرمز با يک گل پياز و پوستي به ضخامت يک کاغذ ديده مي‌شود، مزه تندي دارد و در همه مناطق دنيا در غذاي خود از آن استفاده مي‌کنند. همچنين پيازها در سايز، رنگ و مزه بسته به نوعشان با هم متفاوتند. کلمه پياز (onion) از حرف لاتين unio به معني تک يامنحصر مي‌آيد، چون گياه پياز فقط يک گل دارد. همچنين نام آن (union) به معني متحد را نشان مي‌دهد، که بيانگر لايه‌هاي پياز است که به دور يک مرکز قرار دارند.

تاريخچه:

منشاء پيازها اصولاً از آسيا و خاورميانه است که گسترش پيدا کرده اند. پيازها مورد تحسين مصريها قرار مي‌گرفتند . آنها نه تنها بعنوان پول از آن استفاده مي‌کردند بلکه بر سر قبر شاهان مي‌گذاشتند و اين به منزله هديه اي براي مرده بشمار مي‌رفت که اين هديه اهميت روحي براي مرده در زمان زندگي پس از مرگ او داشت.اين سبزي نخستين بار در ايران بزرگ ( امپراتوري ايران ) کاشته شد و در طول تاريخ به کشورهاي ديگر رفت و وقتي به سرزمين هاي مصر، رم و يونان راه يافت به سرعت در فهرست غذاهاي مورد علاقه مردم قرار گرفت و در فهرستي که بر ديوار اهرام مصر نقش بسته، نام پياز هم به چشم مي خورد. پياز پر از ويتامين هاي ث و ب است و مواد معدني زيادي مثل فسفر، آهن، کلسيم، پتاسيم، گوگرد، يد، سيليس و قند در آن وجود دارد.پياز از قديمي ترين گياهاني است که بشر شناخته و مصرف مي کرده است و در مصر وچين شايد قرنها قبل از ثبت تاريخ نيز کاشته مي شده است. تعداد زيادي نمونه هاي سير در قبرتوتان خامن در مصر يافت شده است که از اثار تاريخي 1358 قبل از ميلاد مسيح مي باشد .قوم اسرائيل در زمانيکه از مصر به ارض موعود کوچ مي کردند از دوري و در اختيار نداشتن تعدادي از ميوه ها و سبزي ها از جمله سيرشکوه داشتند و در تورات آمده است که مابه ياد مي آوريم ماهي ها را که در مصر مي خورديم همچنين خيارها ، خربزه ها ، تره ، پياز و سير را .پيازها بعنوان يک گياه بي قيد و شرط در ترکيبات مواد غذايي بسياري از کشورهاي اروپايي در دوره قرون وسطي مورد استفاده قرار مي‌گرفت و بعدها بعنوان يک صبحانه سالم و کلاسيک استفاده مي‌شد.کريستف کلمب پياز را به هند غربي آورد. پرورش آنها در سرتاسر نيمکره غربي گسترش يافت. امروزه چين، هند، ايالت متحده آمريکا، روسيه و اسپانيا از توليدکنندگان برتر پياز هستند.در مورد ورود پياز به امريکاي شمالي آنچه که تاريخ نشان مي دهد اين است که پياز يکي از گياهاني بوده که colombus به دنياي جديد وارد کرد و او در مسافرت دوم خود در ژانويه سال1494 پياز را درشهر Isabela در جمهوري دومينيکن کاشته است . پس از آن بسرعت پياز از انجا به مکزيکو و امريکاي مرکزي و جنوبي و شمالي انتشار يافته است . در قرن شانزدهم ميلادي Ambroise pare جراح معروف فرانسوي مدعي شد که پياز براي معالجه بيماري Powder burns مفيد است .

ترکيبات شيميايي

پياز داراي ترکيبات گوگردي ، قند ، کلسيم ، املاح سديم و پتاسيم ، يد ، سيليس ، آهن ، فسفر و ويتامينهاي A.B.C مي باشد .پياز داراي اسانس مخصوصي مي باشد که در اثر پختن از بين مي رود . پياز خام فعاليت معده را زياد مي کند و در نتيجه ترشح اسيد کلريدريک را تشديد مي کند . بنابراين کسانيکه ناراحتي معده دارند ممکن است سوزش و درد در معده خود حس کنند . اينگونه اشخاص بايد پياز پخته مصرف کنند که ترشحات دستگاه هاضمه را منظم کرده اشتها رازياد و دل درد و نفخ معده را درمان مي کند .اين سبزي به دليل سولفور فراواني که دارد و‌اينکه‌اين ماده مغذي به عنوان يک ضدعفوني‌کننده در ميان مردم شهرت دارد، در برابر باکتري‌هايي مانند سالمونلا، اي‌کولا‌ي و باسيلوس سابتيليس بسيار موثر بوده و مانع فعاليت آنها مي‌شود.به‌اين دليل است که از سوي سازمان جهاني بهداشت مصرف عصاره اين سبزي در هنگام بروز سرفه و سرماخوردگي حتي التهاب برونش‌ها و بيماري آسم توصيه شده است.

ادامه دارد...