 |
اگر فرزند شما از درد و تورم شكمي شكايت داشته باشد چه كار ميكنيد؟ آيا سعي ميكنيد با استفاده از يك قرص مسكن يا كمي نبات و عرق نعنا دردش را آرام كنيد؟ اگر ادرارش رنگ و بويي غيرطبيعي داشته باشد، چطور؟ اگر ادرارش قطع و وصل شود يا در برابر ادرار كردن مقاومت كند، چه ميكنيد؟ و.... بهتر است بدانيد كه اين موارد و دهها نشانه ديگر، ميتوانند از وجود مشكل و بيماريهاي كليه خبر دهند، بنابراين آنها را ناديده نگيريد، شايد اگر دير به فكر بيفتيد نتايجي غيرقابل جبران ايجاد شده باشد.دكتر زهرا پور نصيري فوقتخصص كليه كودكان در رابطه با علائم بيماريهاي كليه در كودكان به جامجم ميگويد: «والدين بايد حتما به جريان ادراري كودكان و بخصوص شيرخواران توجه كنند. به همين دليل توصيه ميشود مادراني كه بچه شيرخوار دارند، گاهي پوشك بچه را باز بگذارند و جريان ادراري او را كنترل نمايند. البته خوب است بدانيم بررسي جريان ادراري در كودكان پسر بيشتر اهميت دارد.»به گفته وي اگر جريان ادراري قطره قطره يا بسيار باريك باشد يا اگر قطع و وصل شود ميتواند نشانه وجود مشكلي در مجاري ادرار كودك باشد. تغيير رنگ ادرار، نشاندهنده مشكلات كليوي
دكتر پورنصيري در ادامه توضيح ميدهد: «رنگ ادرار از زرد روشن تا زرد تيره متغير است. البته تغيير رنگ ادرار ميتواند ناشي از مصرف مواد غذايي خاصي مانند اسفناج و لبو يا مصرف برخي داروها مانند آهن باشد. اما تغيير رنگ ادرار به رنگ چاي، معمولا نشانه وجود خون در ادرار است و در اين شرايط بايد در اولين فرصت به پزشك مراجعه شود.»اين عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي با تاكيد بر اين نكته كه اولين ادرار كودك هنگام صبح بايد زرد تيره باشد، ادامه ميدهد: «ادراري كه هميشه به رنگ زرد روشن باشد و حتي در مواقع كمآبي نيز تيره نشود، نشانه بيماري جدي كليوي است.» وي توضيح ميدهد: «بوي تند ادرار نيز ممكن است ناشي از مصرف برخي غذاها يا داروهايي خاص باشد، اما در صورت وجود بوي تند ادرار لازم است براي رد عفونت ادراري، آزمايشهاي لازم انجام شود.»
تكرر ادرار نيز از جمله مشكلاتي است كه والدين را نگران ميكند.
اين پزشك متخصص در اين باره به والدين هشدار ميدهد: «تكرر ادرار يكي از علائم جدي عفونت ادراري است و لازم است در اين شرايط كشت ادرار انجام شود. علاوه بر اين، تكرر ادرار ميتواند به علل ديگر ازجمله استرس، وجود سنگ يا مثانه عصبي نيز ايجاد شود.»
حجم زياد ادرار هميشه هم خوب نيست
به گفته دكتر پورنصيري در صورتي كه كودك دچار پرنوشي و پر ادراري شده است، ابتدا بايد وجود ديابت قندي رد شود. ولي علاوه بر آن، ديابت بيمزه كه به علت بيماريهاي كليه يا بيماريهاي مغزي ايجاد ميشود نيز ميتواند باعث بروز علائم شود.وي با تاكيد بر اينكه حجم زياد ادرار هميشه نشانه كاركرد خوب كليهها نيست، يادآور ميشود: «در بسياري از بيماريهاي جدي كليه به علت عدم قدرت تغليظ ادرار، حجم ادرار بالا ميرود ولي كليه دچار نارسايي است. در نتيجه در صورتي كه حجم ادرار كودك زياد است و بخصوص در شرايطي كه هيچ وقت رنگ ادرار به رنگ زرد تيره در نميآيد، بايد در اولين فرصت به پزشك مراجعه كرد.»
وي ميافزايد: «مقاومت كودك در برابر دفع ادرار، بخصوص زماني كه كمتر از 3 بار در 24 ساعت باشد، غيرطبيعي است و ميتواند منجر به عوارض جدي كليه و مثانه شود. بنابراين به والدين توصيه ميشود كودكان هر 2 تا 3 ساعت دفع ادرار داشته باشند.»
عدم وزنگيري كودك را جدي بگيريد
اين عضو هيات علمي دانشگاه در اينباره توضيح ميدهد: «در صورت وجود دردهاي شكمي مزمن معمولا انجام سونوگرافي كليه و مثانه توصيه ميشود. وجود سنگ ادرار يا انسداد در مسير ادراري ازجمله علل دردهاي شكمي هستند.»دكتر پورنصيري با ذكر اين نكته كه تورم شكم ميتواند به علل بيماريهاي كليوي باشد، ميگويد: «ورم كليه ناشي از انسداد، كيستهاي كليوي، تومورهاي كليه و مثانه عصبي ميتوانند سبب تورم در پهلوها يا زير ناف كودك شوند.»به گفته وي يكي از علل عدم وزنگيري مناسب كودكان بيماريهاي كليه هستند. بنابراين در صورت وجود نارسايي در رشد كودك بايد آزمايش هاي لازم انجام شود.دكتر پورنصيري در ادامه توضيح ميدهد: «ورم نيز از ديگر علائم وجود بيماري كليوي است. البته ورم ميتواند به علت بيماريهاي قلبي، كبدي و گوارشي نيز ايجاد شود. ولي در صورتي كه علت ورم بيماري كليوي باشد، معمولا آزمايش ساده ادرار مساله را مشخص ميكند.» اين پزشك متخصص در ادامه ميافزايد: «افزايش فشار خون نيز از جمله علائم جدي بيماري كليوي در كودكان است. علامت آن اغلب غيراختصاصي و به صورت بيقراري كودك، سردرد يا تشنج است. بنابراين توصيه ميشود پس از 3 سالگي حداقل سالي يك بار فشار خون كودك با دستگاهي مناسب جثهاش اندازهگيري شود.»به گفته وي در صورتي كه كودك سابقه بستري در دوره نوزادي، بستري در ICU يا هر گونه بيماري سيستميك را داشته باشد، بهتر است قبل از 3 سالگي نيز فشار خون وي اندازه گرفته شود. تب نيز از ديگر علائم عفونت ادراري است. بنابراين در صورتي كه كودك تب بدون علامت داشته باشد، بايد براي رد عفونت ادراري كشت ادرار انجام شود. شبادراري كودك را نيز بايد جدي گرفت. اگر چه شبادراري اغلب اوليه بوده و با گذر زمان بهبود مييابد، اما وي به والدين هشدار ميدهد: «اگر شبادراري ثانويه باشد و پس از چند ماه خشك بودن ايجاد شود، بايد بررسيهاي لازم پزشكي انجام شود. نم زدن و خيس كردن لباس زير نيز از علائم بيماريهاي مثانه هستند.»وي در نهايت به والدين توصيه ميكند نسبت به علائم ادراري كودك خود حساس بوده و بموقع نسبت به تشخيص و درمان آن اقدام كنند؛چرا كه ميتواند از مشكلاتي جدي مانند نارسايي كليه پيشگيري نمايد.